Marathi Ayush Darpan

सलाम मराठी परंपरेला आणि महाराष्ट्राच्या मराठी मातीला

सलाम मराठी परंपरेला आणि महाराष्ट्राच्या मराठी मातीला
सलाम मराठी परंपरेला आणि महाराष्ट्राच्या मराठी मातीला

Saturday, November 20, 2010

हृदय


धमन्यांमध्ये अडथळे तयार होण्याची कारणं, कोलेस्टेरॉल,हृदयधमनीची दुखापत आणि रक्तातील गुठळ्या, बेताल हृदयस्पंदन, हृदयधमनीला आकुंचनाचा झटका म्हणजे हृदयधमन्यांच्या विकारामुळे होणारा हृदयविकार.

आपलं हृदय हे छातीच्या पिंज-यात , मध्यभागी किंचित डाव्या बाजूला सरकलेलं असतं हे आता बहुतेक सर्वांना माहिती आहे. शरीरासाठी रक्त पुरवण्याचं म्हणजेच रक्त ‘पंप’ करण्याचं काम हृदय करतं. तसंच, स्वत:च्या पोषणासाठीही हृदय रक्त पंप करत असतं. प्राणवायू हे हृदयाचं अन्न आहे आणि ते रक्तातून पुरवलं जातं. जोपर्यंत पुरेसं रक्त हृदयाकडं जात असतं तोपर्यंत हृदयाचं काम सुरळीत चालू असतं. हृदयाला रक्तपुरवठा करणाऱ्या शुध्द रक्तवाहिन्यांना हृदयधमन्या असं म्हणतात. या हृदय धमन्यांच काम सुरळीत चालू असतं. तोपर्यंत त्यातून रक्ताचा पुरेसा पुरवठा होत राहतो आणि हृदयाचं कामही सुरळीत चालू राहतं. काही कारणानं हा रक्तपुरवठा अपुरा पडू लागला तर छाती, मान, पाठ, हात यापैकी एका किंवा अनेक ठिकाणी वेदना होऊ लागतात आणि त्याल अंजायना पेक्टोरीस (Angina Pectoris) असं म्हणतात.

जर काही कारणानं हृदयाला होणारा रक्तपुरवठा पूर्ण बंद पडला किंवा फार मोठ्या प्रमाणात बंद पडला तर झटक्यानं हृदय बंद पडतं. त्याला हृदयविकाराचा झटका असं म्हणतात.

तीन प्रमुख धमन्यांमधून हृदयाला रक्त पुरवल जातं. उजव्या हृदयधमनीतून हृदयाच्या उजव्या बाजूला रक्तपुरवठा होतो, तर डाव्या बाजूला रक्तपुरवठा करण्यासाठी दोन धमन्या असतात. पुढची डावी उतरती धमनी ही हृदयाच्या पुढच्या बाजूला रक्त पुरवते आणि वळसा घेऊन पाठीमागे जाणारी हृदयधमनी ही हृदयाच्या मागच्या बाजूला रक्तपुरवठा करते. या प्रमुख हृदयधमन्यांना पुढे अनेक फाटे फुटतात आणि ते सर्व हृदयाला रक्तपुरवठा करतात. यापैकी एखाद्या धमनीत काही अडथळा निर्माण झाला तर तिच्यातून वाहणाऱ्या रक्ताचं प्रमाण कमी होतं आणि हृदयाला रक्त अपुरं पडू लागतं.

या धमन्यांमधून होणा-या रक्तपुरवठ्यात अडथळा कशामुळे येऊ शकतो?
हृदयविकाराच्या झटक्यानं मृत्युमुखी पडलेल्या व्यक्तींची शवचिकित्सा केल्यावर त्यांच्यापैकी बहुतेकांच्या हृदयधमन्यांमध्ये अडथळे असल्याचं आढळून येतं. (या अडथळ्यांना प्लाक - Plaque, ऍथेरोस्क्लेरॉसिस - Athero Sclerosis, किंवा आर्टिरिओ स्क्लेरॉसिस - Arteri Osclerosis असं म्हणतात) हे अडथळे हे छातीत दुखण्याचं. हृदयाला रक्त कमी पडण्याचं आणि हृदयविकाराच्या झटक्याचं मुख्य कारण असलं पाहिजे असा निष्कर्ष यावरून काढला गेला. गेल्या ५०-६० वर्षांपूर्वीपर्यंत हृदयाविषयीचं वैद्यकीय क्षेत्राचं ज्ञान हे शवविच्छेदनातून मिळालेलं होतं. कारण जिवंतपणी हृदयाचं निरीक्षण आणि अभ्यास रण्यासाठी आवश्यक ती साधनं त्या काळापर्यंत उपलब्ध नव्हती.
source:- 

धुल्यातिल यूरो सर्जन डॉ .आशीष रावन्दले पाटिल यांचा एक लाख मूतखड़े काढण्याचा विक्रम

महाराष्ट्रातील धुले हे शहर जगाच्या नकाश्यावर उमतुन  दिसावे अशी कामगिरी केली ती डॉ. आशीष यानी. वर्ल्ड बुक ऑफ़ गिंज रेकॉर्ड्स या पुस्तकात त्यांची न त्यांनी केलेल्या कार्याची दखल घेतली गेलिये .त्यांचे नाव आता   तेथे कोरले गेले. त्यानी आपल्या चिकित्सालयात अनेक लोकाना (renal stone अर्थात मूत खड़ा याव्यधिने त्रस्त )शल्य कर्मा द्वारे बारे केले.
  त्याना एका अन्य व्यक्तीने हे खड़े मोजायला मदत केली . नन्तर योग्य ती कागद पत्रे आनी ते खड़े  गिनीज बुक ऑफ़ वर्ल्ड रेकॉर्ड्स च्या समिति कड़े पाठवन्यात  आली. त्यांनी डॉ. आशीष याना संम्नित करण्याचा निर्णय घेतला
       

मैथुनात सक्षम पुरुष जास्त निरोगी आयुष्य जगतात

al lifeमैथुनात सक्रिय आणि सक्षम पुरुष जास्त निरोगी आयुष्य जगतात .अट अशी की त्यानी आपल्या पत्नी सह एकनिष्ठ्त्व राखावे .
इटलीतिल  संशोधाकाना असे अधलूं आले की  निरोगी मैथुन जीवन म्हणजे ह्रदय रोग पासून मुक्ति .एम्यानुएल जन्निनी हे म्हणाले की"जर मैथुनात सक्रिय असणारे पुरुष जर त्यांच्या पत्नी सोबत एकनिष्ठ रहत असतील तर त्याना कामित कमी ह्रदय रोग होतात आने ते लाम्ब आयुष्य जगतात . मैथुन इच्छा वाढली तर टेस्टेस्तेरोन जास्त स्त्रवते आणि त्याने मानसिक तान कमी येतो , परिणामी ह्रुदयाचे कार्यक्षमता वाढते .तसेच चयापचय क्रिया देखिल व्यवस्थित होते .
इटलीतिल सेक्स सोसाइटी रीसर्च ने हा अभ्यस केला आहे

source :ann

Friday, November 19, 2010

माधवी प्रकाशनाची काही उपयुक्त पुस्तके

                       
























                                                                                                   ..
माधवी प्रकाशनाची काही पुस्तके
विद्यार्थी तथा सामान्य जन माणसात लोकप्रिय 


   संपर्क

माधवी प्रकाशन
C-1 morning star building 
shitaldevi temple road ,
near sarswati mandir school
mahim
mambai 16

tel-  02224464183








Thursday, November 18, 2010

जेष्ठमध शोथावर उपयोगी

एका आरोग्य परिक्षनातिल  केलेल्या सर्वेक्षन्तुन असे आधालले की , घश्याटिल टोंसिल चे शास्त्रकरमा झालेले ९२ रोगी मधे परिक्षण कार्नेट आले होते. यात liquorice हे जेष्ठमध   सत्वाद्वारे  काढलेले तत्वा  ३ ग्राम मत्रेत त्या रुग्नानना   देण्यात आले . या औषधाचा वापर दिवसातून तिन वेला असा ठेवण्यात आलेला होता . आणि अन्य २४ लोकाना oxyphebutazone २ गोल्या तिन वेला प्रत्येक दिवशी असे ठेवण्यात आले . असे अधालले  की  जेष्ठ्मधने शत देखिल दूर होतो 

मद्यपानाचे यकृत विकार

आयुर्वेदाच्या मते यकृत हे रक्तावः श्रोतासचे ठिकान आहे आणि याला यक्रुतोदर , कामला( कविल) हे व्याधि तसेच ईतर ही काही व्याधि होतात .आणि हे व्याधि आचार्य चरक आणि सुश्रुत यांचे कालपासून   ज्ञात  अहेत परन्तु आचार्य भावमिश्रा यानि पहिल्यांदा "यकृत विकार " ही संज्ञा वापरली . 
मद्य  याचा प्रत्यक्षा यक्रुतावर परिणाम होतो असा उल्लेख संहिता मधे मिळत नाही पण कोष्ठ शाखाश्रित कामला या व्याधि अवस्थेच्या   निदानात त्याचा उल्लेख आहे . याचाच अर्थ असा की मद्याचा प्रत्यक्षा परिणाम यक्रितावर होतो असे  ज्ञान आचार्याना होते. 
आधुनिक विज्ञानाच्या मते मद्य विकार जन्य यक्रुताचय तिन अवस्था आहेत :
alcoholic fatty liver 












alcoholic hepatitis








alcoholic cirrhosis
आता  अयुर्वेदत वर्णित अवस्था पाहू:
यक्रुतोदर कावीली सह अथवा कावीली विना 
जलोदर






   मद्य  हे विदाही गुणधर्म असलेले असते. त्याने रक्त धातु दूषित होतो . यकृत हे रक्त धातु चे स्थान आहे, त्याने यक्रुताला बाधा होतेच . यकृत हे रंजक पित्ताचे ही स्थान आहे , यक्रुतातिल मेदाचे पाचन ते करते . मद्याने दूषित झालेल यकृत हे विकार ग्रस्त बनूँ पित्ताचे स्त्रवन कमी प्रमाणात होते , पारिनामी भूक मंदावते. मग रगना कमी आना खातो . त्याने कुपोषण वाढत जाते . त्यानेच यक्रुतोदर होते .जर ही अवस्था चिकित्सा केली नाही तर वाढत जाते . भूक अधिकाधिक मंदावत जाते .त्याने रस आणि रक्त धातु तिल उदक अंश दूषित होवून उअदक्वह आणि स्वेदोवह  स्त्रोतों अवरोध निर्माण होतो .आणि उअदक औदर्यकलेत जमा होत जाते  व जलोदर होतो.
चिकित्सा   :
आधुनिक शास्त्रान कड़े यकृत विकरण वर म्हणावे तसे चांगले औषध नाहीये . आणि आयुर्वेदात तर प्रचुर आणि प्रभूत औषधे अहेत 
जसे की  
निम्ब , गुडूची , यक्रुतरी लोह रस , कुटकी, कासनी, अर्जुन , भृंगराज ,भुमिआमलकि, महामृत्युंजय लोह  इत्यादि 
पण ही औषधे वैद्याच्या सल्ल्यानेच घ्यावीत 


वैद्य .सुशांत 
९८६०४३१००४   

हृद बस्ती

अनेक आयुर्वेदतिल कर्मान पैकी एक कर्म म्हणजे हृद बस्ती हे होय . स्नेहन कल्प्लाना चि उपकल्पना याला महानता येवू शकते . उर :  स्थानी हृदयाच्या ठिकाणी स्नेह  ठेवणे म्हणजे हृद बस्ती होय. वैद्य रुग्ण परिक्षनातुन  काही औषधि ठरवतो , व त्या औषधिनी सिद्ध स्नेह ( तेल व घृत )  उदिदाच्या   कणकेच्या पालित   २० ते २५ मि. ठेवतो . ती कणकेची पाळ काढून घेतल्या नंतर खाली जे स्नेह शिल्लक रहाते त्या वर हलका हटाने मालिश करतो. कापसाच्या व फद्क्याच्या सहाय्याने ती जागा व्यवस्थित पुसून घेण्यात येते .
 स्नेह ही कल्पना वात दोष्याच्या नाशना साठी वापरली जाते . अभ्यंग अथवा मालिश केल्याने हृद स्तःनातिल रक्त संवहन व्यवस्थित होते .याला हृद तर्पण असे देखिल महानत येवू शकते , जवळ पास सर्व ह्रदय रोगंच्या दुखान्यतुं याने मुक्ति मिळू शकते .
परन्तु रुग्नाने आहार अणि विहाराचे पथ्य संभालायाला हवेच 

वैद्य .सुशांत पाटिल
9860431004

Sunday, November 14, 2010

चाई पड़ने

पित्त प्रकोपक आहार आने विहार केल्याने त्वचाश्रित भ्राजक पित्त प्रकोपित होते वायु सह मिसलून ते केसाची मुले (रोमकूप) ख़राब करते व केस गलु लागतात .या बद्दल च माधव निदान या ग्रंथातील श्लोक असा
रोम्कुपानुगम पित्तं वातें सह  मुर्च्छितम .
प्रच्यावयती   रोमानी  तत: 
श्लेष्मा सशोनित:.
रुणद्धि रोमाकुपंस्तु ततो अन्येशाम्संभव : .
तदिन्द्रलुप्तम खालित्यम रूह्येती च विभाव्येते .
याचेच दुसरे नव इन्द्रलुप्त अथवा खालित्य अहे .
इन्द्रलुप्त हा शिरोभागी तथा खालित्य देखिल शिरोभागी होते तर रूह्या शरीरावर कोठेही होते .
व्यवहारिक भाषेत इन्द्रलुप्ताला चाई व खालित्यास टक्कल पड़ने असे म्हटले जाते खालित्यत त्वचा  दुष्टि नसते . तर इन्द्रलुप्तात त्वचा दुष्टि असते

चिकित्सा
  यात प्रच्छन कर्मास 
बर्या पैकी यश येते . प्रच्छन कर्म झाल्यावर केश्य  तैले तथा वरण रोपण तैले वापरल्याने चिकित्सेत यश येते .
प्रच्छन  कर्म हे वैद्य च्या देखारेखिखालीच करावे .
जेष्ठमध +धतुरपत्र +मंजिष्ठ +सारिवा+भृंगराज सिद्ध तेल वापरावे
घराच्या आजुबाजुला जी दुधि वनस्पति उगवते तीने तेल सिद्ध करून लावावे .
तसेच एक अजुन अनुभूत कल्प सांगतो
जाती पत्र कल्क+ जप पुष्प रस +दुधि कल्क+ कोरफड गर+लोह भस्म यानि तेल सिद्ध करावे ते रोज अंघोली पश्चात लावावे त्याने केश रोग दूर राहतात .    
 

Saturday, November 13, 2010

वाजीकरण

जी =घोडा / अश्व
वाजीकरण =पुरुषाला घोद्यासमान मैथुन क्षम बनविणे
वृष्य = शुक्रवृद्धिकर (' च चि    १/१५)                                                        
       = वाजीकर    (च चि   १/१५)
       =स्वस्थ्स्यौर्जस्करम यत  तद वृश्यम
       = वृष्य कामुख्य हितम
       = जो एकाचा वेळी अनेक साथीदार असताना सुद्धा मैठुनाने ताकत नाही असा

प्रवर्तनी स्त्री शुक्रस्य रेचनं ब्रुहतिफलम .
जतिफलम स्तभकम  च शोषनी हरीतकी.
स्त्री ही शुक्राचे प्रवर्तन करणारी असते , बृहती फ़लाने शुक्राचे रेचन होते , जायफल स्तंभक असते तर हरीतकी शुक्राचे शोषण करते.
जर पुरुषाने नाभिवर संभोग पूर्वी माक्षिक पीचू धारण केल्यास इन्द्रियास कठोरता प्राप्त होते.
गायच्या नवनितात हिंग मिसलावा नानात्र हे मिश्रण कास्य पात्रात फेटावे मल्हार बनावावा ,याचा लेप केल्यास इन्द्रियाचे शैथिल्ल्य जाते.
शतावरी +गोक्षुर+श्रुन्गातक =क्वाथ करावा तो सकली तथा सायंकाली रिकाम्या पोटी सेवन करावा =श्रेष्ठ वाजीकर
यथाविधि निद्रा सेवन शुक्रवृद्धिकर
तथा दररोज स्नान करावे .
सफ़ेद मुसली+शर्करा +दुग्ध हे इश्रण रोज पण केल्यास शुक्राची वृद्धि होते
उदिदाचे  कधन+कपिकच्छु चूर्ण=वाजीकर
गोक्षुर +कोकिलाक्ष +माष +कवचबिज+शतावरी हे मिश्रण दूध सह घेतल्याने मैथुन शक्ति वाढते


वैद्य .सुशांत पाटिल
9860431004
   

एका नविन संघटने बाबत

MAASD
सस्नेह जय महाराष्ट्र
आपना सर्वाना आमंत्रण दिले जात आहे ,
MAASD च्या महत्वाच्या    कार्यक्रमान विषयी
आपल्याला ठावुकच  आहे की कोणते प्रश्न कालजी तथा चिंता निर्माण करीत आहेत ?. या सतही आम्ही काही पुढील कार्यक्रम आखत आहोत ;
राज्य स्तरीय संघटना 
सर्व प्रश्नाचे सविस्तार नोंदणी
MAASD     चा प्रचार तथा प्रसार करने
आयुर्वेद ची सभा भरवने
state journal तयार करने .
job information पुरविणे
web site
 सार्वजनिक तथा जनजागृति शिबिरे घेणे
प्रान्त अधिकारी नेमने
आयुर्वेदाचा प्रसार प्रचार करने
      

Visit Our Page