.jpg)
तत्र पाञ्चभौतिकस्य..चतुर्विधस्य
=>
तत् च अदॄष्टहेतुकेन विशेषेण पक्वामाशयमध्यस्थं पित्तं चतिर्विधं अन्नपानं
१. पचति
२.विवेचयति च दोष रस-मूत्र पुरिषाणि । ....{(सु.सं.।सूत्र।२१ अ.व्रणप्रश्न।१०)}
.................. अन्यत् अपि च ..................
तत्र..लब्ध-अग्नि शब्दं..पित्तं अन्नं पचति सारकिटौ विभजति...पाचकम् इत्युच्यते ।...{अ.सं.सू.२०।३}
+
समानोsन्तराग्निसमीपस्थ...प
==>
{{ पच्यमानाशये }} ==>> आहाररस उत्पत्ती
==========================
{{ पक्वाशये }} ====>>
१. तत्र अच्छ किट्टम् अन्नस्य मूत्रं विद्द्यात्
२. घनं च शकृत्
मूत्र शकृत् अन्नमलौ ।... {अ.ह्र.सू.१/३}
अन्नक्लेद निर्वाहणेन मूत्रम् ।... {अ.सं.सू.१९/१२}
==>>
पक्वाशयस्थ मूत्राचे वहन....... ॥ व्यानवायु मार्फत ॥======>>
दश धमन्याः अधोगस्तु वात मूत्र पुरीष शुक्रार्तव आदिनि अधोवहन्ति ।
मूत्र पूरिष स्वेदः च विवेचयन्ति ॥.... {सु.शा.९अ. धमनीव्याकरण।६}
कुठे घेऊन जातात ह्या बद्दल सुगम संदर्भ मिळत नाहीत !!
आधुनिक ज्ञाना नुसार वृक्कांमध्ये मूत्र निर्मिती होते असे म्हणले आहे !!
तरीही आयुर्वेदानुसार सिद्धांत कायम रहातात,
मूत्र निर्माण पक्वाशयात होते व मूत्रवेग विधारण व मूत्रवह स्रोतसाच्या व्याधीत
पक्वाशयावर केलेली चिकित्सा हे त्याचे प्रमाण आहे !
असो समजून घेण्याचा भाग असा....
पक्वाशय समीप वृक्कांचा,.... मूत्रवह स्रोतसाशी संबंधीत.... ओझरता उल्लेख चरकसंहितेच्या
पाठभेदात आहे !
तो असा ... "मूत्रवहानां स्रोतसाम् बस्तिः मूलं वृकौ/वडक्षणौ च ।" {च.सं.वि.५.अ.स्रोतोविमानीक
ह्याचा अर्थ...
मूत्र निर्मितीचे एक मूलस्थान म्हणून पाठभेदात वृक्कांचा संबंध येतो !!
==========================
मेदोवहानां स्रोतसां वृक्कौ मूलं वपावहनं च ॥... {च.सं.वि.५.अ.स्रोतोविमानीक
मेदस्य मलं स्वेदः ।
स्वेदस्य कर्म= क्लेदत्वक्स्नेह रोमधारणैः इति ।... {अ.सं.सू.१९अ. दोषविज्ञानीय ।३}
मूत्रस्य कर्म = अन्नक्लेदनिर्वाहण इति ।... {अ.सं.सू.१९अ. दोषविज्ञानीय ।३}
रक्तमेदप्रसादात् च वृक्कौ ।...{सु.शा.४अ.गर्भव्याकरण।
वृक्कौ कुक्षिगोलकौ ।... {डल्हणाचार्यः}
एकद्वारः तनुवृक्कौ/तनुत्वकौ मध्ये बस्ति शिरोमुखः ।...{सु.नि.३अ.अश्मरीनिदान}
आहारवाहिसिराधारौ तल वृक्कौ ।... {शा.सं.पू.ख.५।४५}
* पारिषदय सब्दार्थ शारीर पॄ.९९ वाचावे !!
ह्यावरून...
वृक्क हे मेदाचे मूलस्थान आहेत !
ते समीपस्थ मेदोवह वपावहनाने अच्छादित असतात.
वृक्क हे बस्तिशी संलग्न असतात.
असे संदर्भ
सु.नि.३/२१-२३
सु.नि.३/२४
अ.सं.नि.९/५
अथर्ववेद व सायणाचार्य भाष्य यात येते...
वैद्य प्रशांत प्रभाकर वाघमारे
श्री पुनर्वसु आयुर्वेदिक चिकित्सालय आणि पंचकर्म केंद्रयश श्री प्लाझा ; दुकान क्रमांक : ०६ ; सेक्टर - ८;
सानपाडा ; नवी मुंबई -४००७०५.vdppwaghmare@gmail.com
vdppw.punarvasuacpc@yahoo.in९८६७ ८८८ २६५
--
Vd. P.P.W.Shree Punarvasu AcPc & RcYashShree Plaza.
Shop No. - 6 ; Sector - 8.
Near 7th Day Heigh-School.
Sanpada;Navi Mubai- 400705.vdppwaghmare@gmail.com
vdppw.punarvasuacpc@yahoo.in9867 888 265
सानपाडा ; नवी मुंबई -४००७०५.vdppwaghmare@gmail.com
vdppw.punarvasuacpc@yahoo.in९८६७ ८८८ २६५
--
Vd. P.P.W.Shree Punarvasu AcPc & RcYashShree Plaza.
Shop No. - 6 ; Sector - 8.
Near 7th Day Heigh-School.
Sanpada;Navi Mubai- 400705.vdppwaghmare@gmail.com
vdppw.punarvasuacpc@yahoo.in9867 888 265
JOIN US ON facebook :
श्री पुनर्वसु आयुर्वेदीक चिकित्सालय ; सानपाडा ; न. मुं.-७०५
VISIT OUR WEBSITE :
